Nafarroa

Gobernuaren erasoak salatu eta euskaraz bizitzeko nahia azaltzeko manifestazioa eginen dute

Nafarroan euskaraz bizi ahal izateko Nafarroako Gobernuak ipintzen dituen oztopo ugariak salatu, eraso horiei guztiei amaiera emateko eskatu eta euskararen aldeko hizkuntz politika eraginkorra aldarrikatzeko, manifestazioa egingo dute Iruñean martxoaren 22an. Nafarroako Gobernuak euskal komunitatea “mutu” nahi duela eta, esparru ezberdinetako hainbat eta hainbat norbanakok egin dute deialdia. Modu horretan, tinko azaldu nahi diote Gobernuari “hemen gaudela, bizirik garela, eta euskaraz bizitzeko gogoz”. Deitzaileek salatu dutenez, “euskaraz aritzen garenok arrotz gisa tratatzen gaitu Gobernuak, eta desagerrarazi egin nahi gaitu, gure lurretik bota”. Bistakoa denez, Nafarroako Gobernuaren hizkuntza politika bera jarrera horren adibide garbia da, baina ez, zoritxarrez, bakarra: euskararen irakaskuntza zabaltzearen kontra Euskararen Legeak ezartzen duen zonifikazioa, D eredua zikintzeko ahaleginak, Nafarroan ETB ikusteko debekuak, Euskalerria Irratiari lizentzia ukatzeko etengabeko trikimailuak, euskarazko hedabideei kenduriko diru-laguntzak, euskaltegiak ekonomikoki itotzeko laguntzarik ez ematea... Euskararekiko erasoen zerrenda luzea da oso. Hori guztiori salatuko du martxoaren 22ko manifestazioak, eta Nafarroa osoan euskaraz bizi ahal izatea bermatuko duen hizkuntz politika eskatu. Era berean, dinamika sozial indartsua abian jartzeko deia luzatu diote euskal komunitate osoari, modu horretan  euskaraz bizitzeko behar diren pausoak eman ahal izateko.

Mendia

himalayaEverestera igotzeko baimenak merkatuko dituzte

Iazko iraileko AIZU!-n leitu ahal izan genuenez, Everest mendira igotzeko baldintzak gogortzeko asmotan zebilen Nepalgo Gobernua, masifikazioaren ondorio kaltegarriak saiheste aldera. Bada, berriki ezagutarazi duen neurri batek badirudi kontrako bidea hartu duela. Izan ere, 2015etik aurrera, merkeagoak izango dira Everestera eta Himalaiako hainbat gailurretara (herrialdeko gainontzeko zortzimilakoak eta baxuxeagoak diren ehunka tontor) igotzeko baimenak. Nepalgo Gobernuak jakinarazi duenez, espedizio txikien hobe beharrez hartu dute neurria. Orain artean, Everestera igo nahi zuten alpinistek banakako baimena eskatu behar zuten, eta 25.000 dolar ordaindu. Haatik, espedizio handiek deskontu handiak jasotzen zituzten eta, espedizio kide asko eduki arren, askoz merkeago ordaintzen zituzten baimenak. Espedizio txikiek, aldiz, ez zuten halako deskonturik izaten. Horrenbestez, espedizio guztiak neurri berean tratatzeko xedearekin ezarri ditu Nepalgo Gobernuak tarifa berriak. 2015etik aurrera, espedizio kide kopurua zeinahi izanda ere, tarifa finkoa ordaindu beharko dute denek: 11.000 dolar, Everesten kasuan. Gainontzeko mendietan baimenak merkeagoak dira, baina neurri berriarekin are merkeagoak izango dira. Gobernuaren aburuz, espedizio serio eta arduratsuak sustatuko ditu neurriak, baimen merkeagoak lortzeko asmoz modu artifizialean eratzen direnen kaltetan. Halere, askok salatu dute neurriaren ondorio bakarra Everesten eta Himalaiako gainontzeko mendien masifikazioa izango dela. Hau da, jende gehiago erakarrita, diru gehiago bilduko duela Nepalgo Gobernuak, nahiz eta horrek ingurumenari kalte handiagoak eragin.

Topaketa

forumAvignongo Foroak kultura izango du aztergai Bilbon

Kultura eta ekonomiari buruzko gogoetak nagusi izango dira martxoaren 5etik 8ra Bilboko Alondegian Avignongo Foroa topaketari esker. Kulturari buruzko Europako topaketarik garrantzitsuena da hori, eta Frantziako izen bereko hirian egin ohi da duela bost urtetik. Aurten, ordea, leku gehiagotara zabaldu nahi izan dute, tartean, Bilbora. Izan ere, Foroaren antolatzaileek Bilbo  jo dute kultura eta ekonomiaren arteko uztarketaren adibidetzat. Horrenbestez, Hiria kultur ekosistema gisa izenburupean, nazioarteko hainbat hizlarik hartuko dute parte topaketan: Katrin Jakobsdottir Islandiako Hezkuntza, Zientzia eta Kulturako ministro ohiak; Vito Acconci artista eta arkitektoak; Saskia Sassen soziologoak; David Trueba idazle eta zinema-zuzendariak; Jose Luis Rebordinos Donostiako Zinemaldiaren zuzendariak... Lau egunez, beste horrenbeste mahai-ingururen bueltan ardaztuko da topaketa: Arlo publikoaren eta pribatuaren arteko elkarrizketa, sorkuntzaren esparruan eta Artistak, hirietako kultur eta gizarte aldaketaren sustatzaile gisa martxoaren 6an; eta Hiriak, Europako kultura aldatzeko motor gisa eta Hiria prozesuan, etorkizuneko ekosistema martxoaren 7an. Era berean, bilkura hasi baino egun batzuk lehenago, RAW ekitaldia (Research Action Workshops) egingo dute. Ekitaldi horretan, Bilboko sortzaile eta eragileek hartuko dute parte, hiriko kultur esperientziak hirian bertan duen eraginari buruz hausnarketa egiteko.

Mexiko

newbornEz Terminator, ez Batman

Ezta Harry Potter, Burguer King, Aceituno, Hermione, Cacerolo, Calzón, Cesárea, Cheyyene, Circunsición, Christmas Day, Culebro, Email, Escroto, Masiosare, Rambo, Twitter, Usnavy, Zoila Rosa eta beste hainbat. Sonorako estatuko eskoletan haur eta gazteekiko jazarpena, bullying delakoa, ekiditeko, gutxiesgarriak, diskriminatzaileak edota iraingarriak diren izenak debekatu dituzte. Oraingoz, 61 izeneko zerrenda osatu dute, sei hilero aldatuko dena, eta horien artean dira arestian aipaturikoak. Otsailaren 10etik, jaioberriei ezin zaie ipini zerrenda horretan ageri den izenik. Erregistro Zibilaren legea aldatzean ezarri dute debekua, jazarpenari aurre egiteko xedez. Izan ere, aipatua arazo larria da bai Sonoran, baita Mexiko osoan ere. Mexikoko Giza Eskubideen Nazio Batzordeak emandako datuen arabera, Mexikon, lehen eta bigarren hezkuntzan diharduten 18 milioi pasatxo ikasletatik % 40k jasan dute inoiz eskola jazarpena. Eta Sonoran, esaterako, hilero 17 eraso salatzen dituzte. Izen laidogarriak debekatuta, hain izen bereziek sor ditzaketen trufak eragotziko dira. Eta, ondorioz, ikasleekiko jazarpen psikologiko zein fisikoa gutxitzea espero dute estatuko agintariek. Nolanahi ere, neurriarekin kexu agertu denik ez da falta izan: zenbaiten ustez, seme-alabak hezteko eskubidea mugatzen zaie gurasoei. Haiei jarri behar halako izen xelebreak!

Karta-jokoa

musMusaren hiriburu bilakatuko da Heleta martxoaren 8an

Dagoeneko azken txanpan sartu da Euskal Herriko Mus Txapelketa. Zazpi lurraldeetan herriz herri jokaturiko kanporaketen ostean, finala jokatzea besterik ez da falta. Eta finalak badu hitzordua: martxoaren 8an jokatuko da, Heletan (Behe Nafarroa). Egun horretan, goiz-goizetik, Euskal Herri osoko 128 bikote arituko dira nor baino nor txapela lortu nahian. Txapela ez ezik, sari mardula ere izango da jokoan. Izan ere, ez dira nolanahikoak txapelketan banatzen diren sariak. Orotara, eta orain artean lurralde bakoitzean jokaturiko kanporaketak kontuan hartuta, 50.000 eurotik gora banatuko dituzte saritan. Euskal Herriko Mus Federazioak antolaturiko txapelketak, beste behin ere, sekulako arrakasta izan du, eta karta-jokoaren jira-biran ehunka euskal muslari batu ditu. Zehazki, antolatzaileek jakinarazi dutenez, 2.000 bikote baino gehiagok hartu dute parte txapelketan.