Euskara

Euskararen argi-ilunak azaleratu ditu V. Mapa Soziolinguistikoak

Eusko Jaurlaritzak berriki aurkeztu ditu bost urtetik behin egin ohi duen mapa soziolinguistikoaren emaitzak, eta agerian geratu dira horiek eragindako gazi-gozoak. Izan ere, 2011ko datuak aintzat hartzen dituen V. Mapa Soziologikoaren arabera, Euskal Autonomia Erkidegoan euskarak izandako bilakaera ona izan da arlo batzuetan, baina ez beste batzuetan. Hala, esaterako, euskararen ezagutza mailak gora egin du azken urteotan EAEn: egun, herritarren % 36,4k ongi dakite euskaraz; duela 30 urte, portzentajea % 22koa zen. Gainera, euskaraz batere ez zekitenen kopuruak ere nabarmen egin du behera: egun, % 44 dira erdaldun hutsak; duela 30 urte,herritarren 2/3 ziren. Gazteen artean ere gorakada nabarmena antzeman dute. 20 urtetik beherakoen artean, % 70 baino gehiago dira euskaldunak, eta 30 urte atzera, berriz, % 20ra ere ez ziren iristen. Bestalde, euskaldunen % 57,8 euskaldun zaharrak dira eta gainontzekoak (% 42,2) euskaldun berriak. Erabilerari dagokionez, ordea, datuak ezkorragoak dira. 1991tik 15 urtetik gorako herritarren euskararen erabilerak 7 puntu gora egin badu ere, igoera hori eremu formalean gertatu da, batez ere. Hots, lan munduan, erakundeetan, osasun zerbitzuetan eta abarrean. Eremu ez formalean, aldiz, behera egin du: 1991n, % 21,8k erabiltzen zuten etxean euskara gaztelania adina, edo gehiago, baina 2011n % 20,8ra jaitsi zen. Beraz, ezagutzan gora egin den arren, horrek ez du zuzeneko eraginik izan etxeko erabileran. Gainera, ikerketaren arabera, jatorrizko elebidunen eta euskaldun berrien artean gero eta gehiagok erabiltzen dute euskara etxean, euskaldun zaharrek ez bezala. Azken horien artean, euskararen etxeko erabilerak behera egin du. Bistakoa denez,  badaukagu zer landu...