Patricia Martin
Harri jasotzailea

Zirujau plastikoa eta Gurutzetako Ospitaleko Erreduren¹ Unitateko arduraduna, urrian Euskal Herriko Harri Jasotze Txapelketa irabazi zuen Martinek (Ferrol, Galizia, 1985), ezustean². 2024ko Bizkaiko txapelduna ere bada. Urte askoan boleibolean aritu ondoren, indarrezko kiroletan dihardu³. Besteak beste, ergometroan Europako txapelduna izan da. Getxoko Ogikiñe Harri Eskolan entrenatzen da. Eñaut Mitxelena. Argazkia: Foku.

Nolatan hasi zinen harriak jasotzen?
Senarraren bitartez. Hobe esanda, senarraren erruz. Donostiarra, indarrezko kiroletan aritzen da. Ogikiñe eskola ezagutu zuen eta han hasi zen. Ongi ezagutzen nauenez, joatea proposatu zidan, gustatuko zitzaidala esanez. 2021eko abuztuan hasi, eta azaroan Bizkaiko Txapelketan parte hartzeko “engainatu” ninduten.
Zerk erakarri zintuen harri jasotzetik?
Batetik, kirol guztiek eskaintzen duten aukerak, nork bere mugak gainditzeko: markak hautsi eta... Gainera, nire gorputzaren ezaugarriengatik, indarrezko kirolak, ongi egokitzen zaizkit. Bestetik, giroak: entrenamenduetan, plazan... jendearekin elkartzea eta jende berria ezagutzea oso gustuko dut. Beti aritu izan naiz talde kirolean; eta hemen komunitate moduko bat dugu, horrek asko erakartzen nau.
Galiziarra eta zirujaua. Harridura sortuko zenuen herri kirolen munduan.
Bai. Egia esan, hasieran, deigarria da. Lehenik, batez bestekoa baino altuagoa naizelako: normalean, harri jasotzailea sendoagoa irudikatzen dugu, ez hain altua. Bestalde, herri kirolen munduan euskaraz hitz egin ohi da, eta nik hasieran ez nuen ezer ulertzen. Gauza solteak eta, gero pixkanaka-pixkanaka gero eta gehiago. Hasieran, arraro sentitzen nintzen, atentzioa emango banu bezala, baina zentzu onean: jakin-mina⁴ sortzen nuen, ez gutxiespena⁵.

Zer diote zure lankideek eta pazienteek?
Gaixoek, konfiantza handia izan ezean, lasai uzten naute, zorionez. Bestela, lotsa izugarria emango lidake! Lankideek, berriz, adarra jotzen⁶ didate. Batez ere, hasi nintzenean; orain, aldiz, arrunta iruditzen zaie. Lehiaketa edo erakustaldi bat dudanean, abisatzeko esaten didate, ikustera joateko.
Eta Galiziako senide eta lagunek?
Han ez dago horrelako kirolik. “Zer demontre egiten duzu? Harri bat altxatu eta gero leku berean utzi?” galdetzen zidaten hasieran. Orain, ordea, ea noiz lehiatuko naizen edo zer moduz egin dudan. Hastapeneko harridura jakin-min bilakatu da.
Zirujaua izanda, eskuak kaltetzeko beldurrik ez?
Ez. Arazo gehiago izan nituen boleibolean aritzen nintzenean harriak jasotzen baino, bihurdura asko egiten nituelako. Harriarekin behin bakarrik egin dut zauria: harri astunak kargatzen nengoela, hatza bi harriren artean harrapatu nuen. Hainbeste handitu zitzaidan, eskularruak ere ezin nituen jantzi! Babak⁷ baditut, jakina, eta esku ahurra⁸ gogorragoa dut, baina ez dut bestelako arazorik.
Azken urteetan, emakume harri jasotzaile gehiago ari zarete. Zure ustez, zergatik?
Lehen, gizonezkoen kirola zen erabat. Gero eta neska gehiago ari gara indarrezko ariketak egiten eta, nire ustez, horrek asko lagundu du. Kirol aniztasunari dagokionez, emakumeen artean booma izan da, eta indarrezko kiroletan gabiltzanoi, adibidez, dagoeneko ez digute arraro begiratzen. Herri kiroletan, booma harri jasotzean gertatzen ari da bereziki, agerikotasuna handitu ahala: plazan gehiago agertzen gara, elkarrizketak egiten dizkigute… Oraindik arreta ematen dugu, baina gero eta gutxiago. Atentzioa ematea, halere, lagungarria da kirola normalizatzeko eta talentu berriak erakartzeko.
Euskara ikasten ari zara. Herri kirolen mundua, egokia al da euskara praktikatzeko?
Elkarrizketa bat egiteko adina ez, baina esatariek esaten dituzten gauza nahikotxo ulertzen ditut. Nire ustez, ingurune ona da euskara praktikatzeko, gehiago entzuten dudalako inguruan. Horrek adi egotera behartzen nau. Eta askotan entzuten dudanez, entzumen ariketak errazagoak egiten zaizkit.

DI-DA BATEAN

Zerk alaitzen dizu eguna? Montxo nire txakurrak.
Eta tristatu? Iratzargailuak⁹ jotzeak.
Zerk eragiten dizu barrea? Ia edozer gauzak.
Eta negarra? Maite ditudanei min egiteak.
Zerk haserrearazten zaitu? Norbaitek gauzak ongi ez egiteak, jakinda ez dela ondo egiten ari.
Bizio bat: Garagardoa.
Plazer txiki bat: Senarrarekin tabernara jaitsi eta zerbait hartzea.
Sekulako plazer bat: Familia bazkari ederra.
Zer izan nahi zenuen txikitan? Forentsea.
Kirol bat: Boleibola.
Harri jasotzaile bat: Idoia Etxeberria.
Zein harri duzu gustukoen? 63 kiloko kuboa.

1. Erredura: quemadura (es), brûlure (fr).
2. Ezustean: espero gabe.
3. Dihardu: aritzen da, egiten du.
4. Jakin-min: kuriositate, jakingura.
5. Gutxiespen: rechazo (es), rejet (fr).
6. Adarra jo: tomar el pelo (es), se moquer de (fr).
7. Baba: ampolla (es), cal (fr).
8. Esku ahur: palma de la mano (es), paume de la main (fr).
9. Iratzargailu: despertador (es), réveil (fr).