ARANTZA SANTESTEBAN PEREZ (Iruñea, 1979) zinemagilea Dokumental Sortzaile diplomaduna da, 2012tik. Ezker abertzalean militatu eta, 2007an atxilotu zuten. Kartzelako gauek jarri diote izena jaialdietan aurkezten eta sariak lortzen dabilen dokumentalari. M. Egimendi. Argazkiak: Amaia Zabalo.

Zer kontatzen du 918 gau filmak?
Espetxealdiaren istorioa da, baina aurrekoarena, espetxealdiarena eta ondorengoarena. Lehen pertsonan kontatuta, nire barruko hausnarketak, pentsamenduak... azaltzen ditu, prozesu horretan guztian. Film esperimentala da, ez du ohiko narratibekin funtzionatzen; halere, denbora tarte hartan izandako sentsazio eta egoteko modu batzuen narrazioa egiten du.
Zein ondorio nahi duzu ateratzea ikusleek?
Film honek ez du irakaspenik, sekula ez dut nahi izan inor ondorio jakin bat ateratzera eraman, baina ez gaude horretara ohituta. Lehen, askoz ere joera handiagoa zegoen abstrakziorako, baita euskal kulturan ere: Mikel Laboa kantugintzan, Mirentxu Loiarte zinemagintzan... Ikusleak ez zuen beharrik sentitzen guztiari erantzun bat, tesi bat, ondorio bat, eta bakarra, ateratzeko. Orain, kultura kontsumitzeko dugun moduagatik, gero eta gehiago kontsumitu nahi dugu etxera tesi batekin joateko aukera emango digun kultur edo arte adierazpena, nork bere iritzia finkatzeko edo errefusatzeko. Hori ez zait interesatzen. Nire asmoa bide bat proposatzea da, sentsazio eta burutapen batzuk partekatzeko. Bidaia horretan norbaiten barruan zerbait mugitzen bada, pozik geratuko naiz. Ikusle mota askok ikusi dute pelikula hau. Nazioartean estreinatu dugunez, euskal giroa, euskal gatazka, euskal kultura eta euskara ezagutzen ez dituen jendeak ikusi du, eta zerbait iritsi zaio. Hemen, arte mundukoek, euskalgintzakoek, akademiatik datozenek... ikusi dute, eta askotariko iritziak jaso ditut.
Ikusleok hezi beharra daukagu?
Bai. Zerbait ulertzen ez dugunean, ez dela artea esateko joera dugu, edozeinek egin dezakeela, gaizki egina dagoela... baina horrek gehiago erakusten du norberak izan dezakeen ezagutza, ohitura edo gogo falta. Oso bidezkoa, bestalde. Ikuslea gero eta akritikoagoa da artearekin, eta diskurtso orokorrekin ere bai: dena irensten da, mastekatuta, gehiegi pentsatu behar izan gabe. Hala ere, interesgarria da ulertzen ez dugun horren kargu egitea, pixka bat gehiago, edo beste tresna batzuekin, pentsatuz. Izan ere, arteak norberaren barruan dauden esparruak irekitzeko balio du: desira, desadostasuna, anbiguotasuna, ustekabea, zalantza, beldurra.... Horrekin guztiarekin bizi gara, eguneroko bizimoduan denak estaltzen saiatzen bagara ere. Lasaitu egin behar dugu, sentsibilitatea landu eta sentsazioen aurrean jarrera irekia eduki. Artea deszifratzeko premia obsesibo hori baztertu, eta gauzei sortzen utzi behar diegu.

Artikuluaren zati hau bakarrik  harpidunek ikus dezakete. Mesedez, hemen klikatu harpidetza egiteko eta artikulu osoa ikusi ahal izateko.

KOLKOTIK

Zenbatero joaten zara zinemara? Bi astean behin, gutxienez. Batzuetan, gehiagotan.
Askotan ikusi duzun filma? Wim Wenders-en Der Himmel über Berlin.
Irten zara inoiz zinema aretotik filma bukatu aurretik? Behin bakarrik, Zinemaldiko sail ofizialeko pelikula argentinar batetik.
Inoiz Oscar sariren bat lortuko bazenu, nori eskainiko zenioke? Gurasoei.
Zer ikusten duzu ispiluaren aurrean jartzean? Zahartzen ari den norbait, kar-kar!
Nola ikusten duzu zeure burua 20 urte barru? Lanean, ahal delarik kultur esparruan eta, ahal dudanetan, filmak egiten.
Biharko egunkarian ikusi nahiko zenukeen albistea? Artearen diziplina guztietan diharduen jendeak soldata izango duela.
Zer ez da falta inoiz zure etxeko hozkailuan? Gazta.
Zer egiten duzu erlaxatu beharra duzunean? Arnasketa abdominalak.
Larunbat gauerako planik onena? Afaria lagunekin, ordu mugarik gabe, luze jo dezakeena.
Eta igande arratsalderako? Zinema.
Autoan, irratia ala musika? Irratia.
Zerk galarazten dizu loa? Nire pentsamendu obsesiboek, oso larriak izan ez arren.
Zerk ateratzen zaitu zeure onetik? Gauza askok, kar-kar! Adibidez, zineman, ondoan norbaitek arnasa oso sakon hartzeak.
Zerk ematen dizu lotsa? Jendaurrean jarduteak. Ezingo nintzateke aktorea edo dantzaria izan.
Bizitzako plazer txiki bat? Mendi buelta bat.
Zinemagile izateak daukan gauzarik onena? Lan handia eskatzen duenez, pelikula bat bukatu ondotik sentitzen den plazera.
Eta txarrena? Fisikoki eta mentalki oso gogorra dela, presio handia dagoelako.
Esaldi batean, edo bi hitzetan, nolakoa da Arantza Santesteban? Sua, kar-kar! Ez berotzen eta argitzen duen sua, baizik eta piztu eta kontsumitu ibiltzen dena, gora eta behera beti.


Elkarrizketa/erreportaje osoa irakurri nahi duzu? Hil honetako aldizkaria salgai dago kioskoetan; era berean, harpidetza egin dezakezu: digitala nahiz paperekoa. Klikatu hemen.

Harpidedunentzako sarbidea:

Gogora nazazu

Hil honetako AIZU! aldizkarian erreportaje gehiago aurkituko dituzu. Horrez gain, “Ez da hain fazila” gehigarria ere eskura dezakezu. Hainbat eduki biltzen ditu: "Galde Debalde?" ataltxoa gramatika-zalantzak argitzeko, denbora-pasak, lehiaketak... Kioskoetan salgai, harpidetza ere egin dezakezu, digitala nahiz paperekoa. Klikatu hemen.